Gezondheid

Jongeren kampen meer dan ooit met mentale problemen

Tijdens de coronacrisis zijn er verschillende onderzoeken geweest naar de impact van lockdowns op onze mentale gesteldheid. Alle onderzoeken wijzen op één uitkomst: de jongeren zijn ongekend zwaar getroffen en kampen meer dan ooit met psychische problemen.

Robert Vermeiren is hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie en sub-afdelingshoofd van LUMC Curium en weet alles over deze psychische problemen onder jongeren. Hij legt uit in welke kwetsbare periode jongeren zich bevinden en waarom de coronacrisis voor hen zo pittig was.  

Een periode van transitie en de zoektocht naar jezelf

“Van beginnende middelbare scholier tot het begin van hun twintiger jaren, het is een periode van transitie voor kinderen. Er verandert in die periode veel in hun leven, zoals het wisselen van basisschool naar middelbare school, maar ook het wisselen van middelbare school naar vervolgopleiding. Periodes waarin jongeren te maken krijgen met grote veranderingen en veel nieuwe mensen om zich heen. Tegelijkertijd zoeken jongeren in deze periode ook naar een identiteit en vragen zij zich af wie ze eigenlijk zijn en wat hun positie is in de maatschappij. Dat gaat gepaard met tumult, twijfel en onzekerheid.”, aldus Vermeiren.  

Wat doet thuis zitten in deze periode?

In deze transitiefase is het voor jongeren van groot belang om te experimenteren en met anderen te zijn. Los te komen van hun ouders, en hun eigen plek vinden in een nieuwe omgeving. Maar dat werd de afgelopen jaren door de coronacrisis en lockdowns vaak onmogelijk gemaakt. Terwijl juist voor jongeren de nood aan gezamenlijkheid hoog is. Veel jongeren zijn daardoor terecht gekomen in eenzaamheid. Het contact met hun leeftijdsgenoten vond noodgedwongen vooral plaats via sociale media en telefoons, wat natuurlijk niet gelijk staat aan menselijk contact vol connectie en warmte.   

En ondanks dat iedereen in deze periode veel behoefte had aan menselijk contact, was het vaak voor jongeren nét een tikje lastiger, legt Vermeiren uit. “Zij bevinden zich in een kwetsbare periode en zijn nog niet altijd in staat om op langere termijn te denken en perspectief te zien aan de horizon.” 

Veel onbegrip 

Vermeiren legt uit dat de jongeren op weinig begrip konden rekenen de afgelopen jaren. “Helaas werden de mentale problemen van jongeren tijdens de coronacrisis door volwassenen vaak onderschat en niet altijd begrepen.” Veelgehoord is dat volwassen vaak vonden dat jongeren zich aanstelden, en dat het allemaal wel mee zou vallen. En dat doet veel met jongeren, vertelt Vermeiren: “Er wordt door volwassenen gedaan alsof jongeren kleine volwassenen zijn, die het ook maar even moeten beleven. Dan voelen jongeren eigenlijk dat ze er niet bij horen.” 

Vermeiren luidt de noodklok 

Veel jongeren kregen in de coronacrisis dus te maken met mentale problemen door de eenzaamheid die ze hebben ervaren. Helaas kunnen zij niet zomaar geholpen worden, vanwege de extreem lange wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg. Een groot probleem, vindt Vermeiren. Tijdens de tweede lockdown luidde hij daarom de noodklok en schreef een brief naar het kabinet. Hierin schreef hij dat er heel goed gekeken moet worden naar de structuur van de zorg van dit moment. Doordat de kinderpsychiatrie in 2015 onder de gemeentes is komen te vallen heeft elke gemeente zijn eigen beleid en dat heeft negatieve gevolgen. “De aanpak van ernstige problemen zoals jongeren met suïcidale gedachten, eetstoornissen, etc. heeft een landelijk beleid nodig, met coördinatie en gestandaardiseerd werken”, legt hij uit. 

De covid-generatie

Volgens Vermeiren zullen we het de komende decennia hebben over de ‘covid-generatie’ en is het aan ons allen om te bepalen welke bijklank dit zal krijgen. Het is volgens hem zeer belangrijk dat er óók aan de jongeren gedacht wordt, ook tijdens eventuele volgende (corona)crises. “De focus moet zijn dat jongeren elkaar blijven zien en kunnen experimenteren op sociaal vlak. Dat is cruciaal.”  

Heb jij of heeft een van je naasten psychische klachten en wil je hier gratis en anoniem met een professionele hulpverlener over praten? Zoek dan hulp bij MIND Korrelatie via www.mindkorrelatie.nl 

Bij ons in de uitzending vertelde Robert meer over de mentale problemen onder jongeren. Je luistert het fragment hier: