Artikelen

Vrijdheid deel je met elkaar, "Minuten later waren ze dood"

Vandaag is het Nationale Bevrijdingsdag. De dag waarop Nederland definitief werd bevrijd van de Duitse bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog. De dag waarop we samen vieren dat we onze vrijheid terugkregen. Een vrijheid die er vijf jaar lang niet was.

Inmiddels leven we alweer 77 jaar lang in vrijheid. Iets wat we tegenwoordig voor lief nemen, niet meer automatisch terugdenkend aan een periode waarin die vrijheid er niet was. En precies daarom organiseert het Nationaal Comité 4 en 5 ieder jaar weer de Dodenherdenking op 4 mei en Bevrijdingsdag op 5 mei. 

Terugdenken aan de bezetting

Dat vrijheid geen gegeven is bewijst de oorlog in de Oekraïne, waar Europeanen van de één op de andere dag hun vrijheid verloren. Om de herinnering aan de bezetting daarom levend te houden komt het Nationaal Comité ieder jaar weer met nieuwe initiatieven om de verhalen van de Tweede Wereldoorlog te blijven vertellen. De generatie die destijds vocht voor onze vrijheid is er namelijk bijna niet meer. 

Dit jaar deelt het comité 2MinutenVerhalen. In twee minuten vertellen kleinkinderen verhalen van hun grootouders tijdens de oorlog. Zo ook het verhaal van verzetsstrijdster Marie Verbraeken-Blommaart. Op 16 september 1943 werd ze opgepakt en afgevoerd naar Kamp Haaren en daarna Kamp Vught. Op 9 mei 1944 werd ze vrijgelaten. Maar wat ze meemaakte in Kamp Vught bleef haar haar hele leven achtervolgen. Ze is inmiddels 101 jaar oud, maar nog iedere dag denkt ze eraan.

Minuten later waren ze dood

In het 2MinutenVerhaal van Marie wordt haar verhaal verteld door kleindochter Eva. Bij aankomst in Kamp Vught worden ze grondig onderzocht en krijgen ze uiteindelijk na het douchen kampkleding aan. "Dat is het moment waarop we van individu een nummer werden. Mijn nummer was 0840."

Ze moet terug naar de doucheruimte om warm water te halen en hier ontmoet ze vier mannen die een sigaret staan te roken. Marie voelt dat er iets mis is. Een Duitse bewaker ziet de schrik op haar gezicht en zegt met een duivelse glimlach: "Sie worden erschossen!" Hij maakt er zelfs een handbeweging bij alsof hij schiet. Ze staan klaar om doodgeschoten te worden. Minuten later zijn ze daadwerkelijk dood. 

Vrijheid deel je met elkaar

Omdat we ons beseffen dat de vrijheid waarin we nu leven niet vanzelfsprekend is, is het belangrijk om de herinnering aan de oorlog levend te houden. Zo vergeten we hopelijk nooit hoe belangrijk leven in vrijheid is. En nog belangrijker, dat we er misschien ook samen voor kunnen zorgen dat de verschrikkingen van de oorlog zich nooit meer zullen herhalen. Iets wat door de oorlog in Oekraïne opeens weer heel dichtbij komt.