Iedere werkdag om 10:00 en 17:00 uur
Van de redactie
De spreekkamer: aan de andere kant van de tafel
"Je voelt vaak de liefde voor elkaar aan de andere kant van de tafel."

Redacteur Carolien, die al zeven jaar voor Koffietijd werkt, krijgt precies een jaar geleden te horen dat ze borstkanker heeft. Deze hele Pink Ribbon borstkankermaand geeft ze ons een kijkje in haar leven nu en dat van het afgelopen jaar.

Carolien: “Als je de diagnose borstkanker krijgt, komen er ook ineens een heleboel nieuwe mensen in je leven. Twee daarvan zijn de lieve en kordate vrouwen Maaike Koopman, internist-oncoloog in opleiding in het Universitair Medisch Centrum Groningen en verpleegkundig specialist Kathinka van Vliet in het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis. Maaike Koopman staat mij bij als het gaat om alle behandelingen behalve de operaties en Kathinka van Vliet helpt me vooral met alles rondom het chirurgische gedeelte van mijn borstkanker.  

Maar waarom kiezen deze vrouwen voor kanker en hoe is het eigenlijk om aan de andere kant van de tafel te zitten?"
  

MAAIKE KOOPMAN (32, rechts op de afbeelding)

  • Studeert in 2012 af aan de Rijksuniversiteit Groningen; 
  • Na haar studie geneeskunde kiest zij voor de specialisatie Interne Geneeskunde en uiteindelijk de differentiatie Oncologie;
  • Sinds 2013 is zij internist in opleiding en in 2017 is zij gestart met de differentiatie Medische Oncologie in het Universitair Medisch Centrum Groningen. 

KATHINKA VAN VLIET (41, links op de afbeelding) 

  • Studeert in 2011 af aan de Hanzehogeschool Groningen;
  • Tijdens haar opleiding tot verpleegkundig specialist kiest zij voor de specialisatie Intensieve zorg bij somatische aandoeningen (oncologie); 
  • Sinds 2009 is zij werkzaam als verpleegkundig specialist mamma chirurgie. Eerst in de MC Zuiderzee in Lelystad en vanaf 2016 in het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis. 

Wat is jouw taak precies? 
Maaike: “Als oncoloog in opleiding heb je verschillende taken. Zo heb ik een paar keer per week poliklinisch spreekuur. Ik stel een behandelplan op voor patiënten en begeleidt ze tijdens de behandeling met hormoon-, chemo- of immunotherapie. Omdat ik nog in opleiding ben, bespreek ik mijn spreekuur voor met één van de oncologen. Daarnaast ben ik medeverantwoordelijk voor de patiënten die opgenomen zijn op de afdeling Oncologie. Met een groot team zijn wij verantwoordelijk voor de behandeling van patiënten die bijv. zijn opgenomen voor chemokuren, vanwege pijn of een infectie. Daarnaast neem ik deel aan veel (multidisciplinaire) besprekingen, doe ik consulten op andere afdelingen en draai ik diensten in de avonden en weekenden.”

Kathinka: “Je bent als verpleegkundig specialist vanaf de eerste minuut het aanspreekpunt voor de patiënt die nog maar net weet dat ze patiënt is. Vrouwen en ook mannen komen als eerste bij ons terecht als ze via de huisarts of het bevolkingsonderzoek te horen hebben gekregen dat ze die afwijking of knobbel in hun borst na moeten laten kijken. Als dan blijkt dat het gaat om borstkanker, gaan wij als verpleegkundig specialisten alles regelen voor verder onderzoek om de beste behandeling op maat te kunnen inzetten. Ook blijven wij na de chirurgische behandeling het eerste aanspreekpunt voor patiënten en doen de follow up. Wij volgen dus onze patiënten vanaf diagnose tot ontslag.”

Waarom heb je voor kanker gekozen? 
Kathinka: “Omdat het een vakgebied is dat me fascineert. Er is nog zoveel wat we niet weten over het ontstaan en de behandeling van kanker, al gaan de ontwikkelingen wel erg hard. Het is een ziekte waar veel onderzoek naar gedaan wordt. De behandeling verandert continu door nieuwe inzichten. Wat nu standaard behandeling is, kan over twee jaar al achterhaald zijn. Dit houdt je scherp.”  

Maaike: “Deze keuze was eigenlijk heel vanzelfsprekend. Al tijdens mijn studietijd vond ik kanker een interessant ziektebeeld en deze interesse bleef aanwezig tijdens mijn opleiding tot internist. De zorg voor patiënten met kanker is complex en ik vind het uitdagend om voor elke patiënt weer opnieuw een behandelplan te bedenken dat goed bij deze patiënt past.”

Wat vind je het meest lastige aan je keuze? 
Maaike: “Oncoloog is natuurlijk absoluut geen luchtig beroep. Je ziet het verdriet van patiënten en hun familieleden van heel dichtbij. Soms wil je meer voor een patiënt kunnen betekenen, maar zijn er geen zinvolle behandelmogelijkheden meer.”  

Kathinka: “Het verdriet en soms de enorme angst van patiënten.”

Wat is vooral heel mooi aan je werk? 
Kathinka: “Het begeleiden van patiënten in een onrustige, kwetsbare en spannende tijd met veel onzekerheid. Ik vind het belangrijk om mensen mee te nemen in het proces vanaf de diagnose tot aan het bepalen van het behandelplan. Ik probeer in deze periode rust en vertrouwen te creëren. Ik steek veel energie in het uitleggen van uitslagen en hoe de behandelingen zullen verlopen. Ik wil graag dat mensen goed begrijpen waarom bepaalde keuzes gemaakt worden, zodat zij zelf weloverwogen hun keuze kunnen maken.”  

Maaike: “Ik vind het een uitdaging om een goede band op te bouwen met patiënten en hun familie. Bij het eerste consult merk je vaak dat patiënten nog erg gespannen zijn omdat ze niet weten wat hen te wachten staat. Ik probeer patiënten zoveel mogelijk op hun gemak te stellen door goede uitleg te geven en een band met ze te krijgen. Het is ontzettend leuk als een patiënt jou een compliment geeft voor de goede begeleiding. De dankbaarheid die patiënten tonen is ontzettend waardevol en geeft mij elke keer weer voldoening.”

Je hebt dagelijks met een hoop emoties te maken aan de andere kant van de tafel. Hoe is dat voor jou en hoe ga je daar mee om? 
Maaike: “Dat is soms best wel moeilijk. De ene patiënt komt alleen voor een nacontrole en hiermee praat je over zijn/haar vakantie, terwijl je de volgende patiënt slecht nieuws moet vertellen. Ik moet tijdens een spreekuur vaak schakelen. Je kijkt tijdens zo’n gesprek hoe het met een patiënt gaat en anticipeert daarop. Soms zijn er zoveel emoties bij een patiënt of zijn/haar familie dat je hiervoor eerst ruimte moet geven. Het bespreken van het behandelplan komt dan pas later aan bod. Tevens schakel ik regelmatig de hulp in van een van onze oncologieverpleegkundigen. Mijn eigen emoties staan op de achtergrond op deze momenten, maar ik vind het prettig om na een moeilijk gesprek nog even te praten met een collega-arts of verpleegkundige.”  

Kathinka: “Soms vind ik het wel moeilijk, vooral als patiënten heel erg bang zijn. Ik wil graag problemen oplossen en dit kan niet altijd. Soms vind ik juist de andere kant ook wel eens moeilijk, dus als mensen heel nuchter reageren. Dan denk ik wel eens: ‘komt het nieuws wel goed over? Snapt u wel wat het probleem is?’ Ik kan het over het algemeen goed loslaten als ik het ziekenhuis uitloop. Beter dan dat ik vroeger kon.”

Ik kan me voorstellen dat er een patiënt bij heeft gezeten die extra bijzonder is geweest. Wie was voor jou die ene die je niet snel zult vergeten?
Kathinka: “Namen mag ik natuurlijk niet noemen gezien de patiënten privacy, maar dat is een jonge vrouw die ik heb leren kennen aan het begin van mijn “carrière”. Daar had ik zo’n klik mee, dat had een vriendin van mij kunnen zijn. Ik heb met haar het hele proces doorlopen. Van diagnose tot overlijden. Zij had helaas bij diagnose al een slechte prognose en is uiteindelijk na veel knokken na 5 jaar overleden. Deze vrouw had zo’n doorzettingsvermogen en wil om te leven. Was zo positief, maar ook wel heel realistisch. Van de manier waarop zij in het leven stond heb ik veel van geleerd. Achteraf denk ik wel dat ik soms teveel bij haar betrokken was. Ik heb het best een poos moeilijk gehad na haar overlijden.  

Maaike: “Er zijn meerdere patiënten die voor mij bijzonder zijn geweest. Met name de patiënten die je langer en goed kent blijven je bij. Daarnaast vind ik het ook altijd bijzonder om patiënten te behandelen die ongeveer dezelfde leeftijd hebben als ik. Ik vraag me dan af wat ik zou doen in zo’n situatie en vind het ontzettend knap hoe zij omgaan met hun ziekte en na een behandeltraject hun leven weer oppakken.”

Wat bewonder je vooral aan de mensen tegenover je?
Maaike: “Ik vind ik het ontzettend knap hoe een groot deel van de patiënten positief blijft en door blijft gaan met hun ‘gewone leven’, vaak ook tijdens een palliatief traject. Ik adviseer patiënten ook om een gepland weekend weg of vakantie gewoon door te laten gaan of juist een weekend weg te plannen. In een andere omgeving is het gewoon makkelijker om even niet aan je ziekte te denken.”  

Kathinka: “Het doorzettingsvermogen en de positiviteit die sommige patiënten, ondanks dat ze slecht nieuws krijgen, hebben. De overlevingsdrang en vechtlust die bij patiënten opkomt als ze de diagnose krijgen is bewonderingswaardig. Ook vind ik het mooi om te zien dat een diagnose mensen dichter bij elkaar brengt. Je voelt vaak de liefde voor elkaar aan de andere kant van de tafel.”

Heb je wel eens mensen tegenover je die afzien van jouw medisch advies en voor het alternatieve circuit kiezen? Wat vind je daarvan?
Kathinka: “Ja zeker, dat vind ik eerlijk gezegd best moeilijk. Maar als ik zeker weet dat patiënten begrepen hebben wat er aan de hand is en wat wij de beste keuzes en het juiste behandelplan vinden en zij dan tóch hun eigen pad kiezen, dan kan ik het wel loslaten. Patiënten hebben ook een eigen verantwoordelijkheid. Wel zorg ik er altijd voor dat de deur open blijft staan zodat patiënten, mochten zij zich bedenken, altijd weer terug kunnen komen naar het AVL.”  

Maaike: “Deze situaties heb ik (gelukkig) zelf nog niet meegemaakt. Ik zou het namelijk best moeilijk vinden als ik weet dat ik een patiënt een goede behandeling kan bieden, maar diegene dat niet wil. Uiteindelijk is het natuurlijk wel de eigen keuze van een patiënt. Ik zou in zo’n situatie zeker de patiënt nog een extra gesprek aanbieden en ook de huisarts vragen om dit met patiënt te bespreken.”

Wij leren een hoop van jullie, maar wat leren jullie van ons?
Kathinka: ”Doorzettingsvermogen, levenskracht en positiviteit. Dat in een moeilijke, soms uitzichtloze situatie toch weer het vermogen en kracht gevonden wordt om door te gaan en te vechten. Ook vind ik het bijzonder dat sommige mensen de kankerbehandeling als een wake-up call zien en hun leven drastisch omgooien daarna.”  

Maaike: “Van elke patiënt leer ik wel iets. Sommige patiënten stellen medische vragen waar ik niet direct het antwoord op weet en dan zoek ik dat op. Daarnaast leer je steeds beter inschatten hoe een patiënt in elkaar steekt en waar diegene behoefte aan heeft.”

Eén op de drie mensen krijgt kanker en één op de zeven vrouwen krijgt borstkanker. Ben je zelf wel eens bezorgd dat je het zult krijgen?
Maaike: “Ook al heb ik elke dag te maken met kanker, toch zijn er zijn weinig momenten dat ik hier aan denk.”  

Kathinka: “Eerlijk gezegd ben ik daar helemaal niet mee bezig. Dit klinkt misschien naïef, maar zo zit ik niet in elkaar. Wat komt dat komt en als het komt moet ik er dan mee dealen.”

Wat zou je alle vrouwen mee willen geven?
Kathinka: “Blijf positief en ga niet bij de pakken neerzitten. Probeer de kracht te vinden om van elke dag een mooie dag te maken en te genieten van het leven, hoe moeilijk dit soms ook is.”  

Maaike: “Zorg ervoor dat je tijdens een behandeltraject voldoende steun krijgt van familie/vrienden. Veel vrouwen zijn niet gewend om hulp te vragen omdat zij bijv. binnen hun gezin juist diegene zijn die voor anderen zorgen. Maar tijdens een behandeling moet je de knop omzetten. Daarnaast is er vanuit het ziekenhuis veel begeleiding mogelijk tijdens de behandeling, maar ook daarna is er een mogelijkheid tot oncologische revalidatie. Maak hier gebruik van. Na een lang behandeltraject met een operatie, radiotherapie, chemotherapie en/of hormoontherapie is er tijd nodig om dit te verwerken en je conditie weer op te bouwen. Tenslotte vind ik dat je laagdrempelig alles kunt vragen aan je arts of verpleegkundigen. Zet de vragen alvast op papier zodat je deze niet vergeet tijdens een gesprek.”

Delen
Wij gebruiken cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Hier vragen we eenmalig je toestemming voor. Bekijk de onderstaande cookie policy voor meer informatie.
Ja, social media cookies mogen worden verzameld, zodat ik gebruik kan maken van social media koppelingen binnen deze site.